• i gwmnïau y mae eu memorandwm a'u herthyglau cymdeithasiad yn dweud bod eu swyddfa gofrestredig i gael ei lleoli yng Nghymru (o'i gwrthgyferbynnu â Chymru a Lloegr); ac
• i bartneriaethau atebolrwydd cyfyngedig (cyrff PAC) y mae eu dogfen gorffori yn dweud bod eu swyddfa gofrestredig i gael ei lleoli yng Nghymru (o'i gwrthgyferbynnu â Chymru a Lloegr).

Gall cwmnïau a chyrff PAC sy'n geirio'u dogfennau corffori yn y ffordd hon ddewis cynnal eu busnes â Thŷ'r Cwmnïau drwy gyfrwng y Gymraeg. Er mwyn cyfleustra, cyfeiriwn at y cwmnïau a'r cyrff PAC hynny yn y llyfryn hwn fel rhai 'Cymreig'.

Mae'r llyfryn hwn hefyd yn rhestru'r ffurflenni statudol sydd ar gael yn ddwyieithog.

Os bydd gennych unrhyw gwestiynau, byddwch cystal â chysylltu â'r Ymgynghorydd Polisi a Gwasanaeth Cymraeg ar 029 2038 0065.

Pennod 1

Cwmnïau 'Cymreig' a chyrff PAC
1. Beth yw'r gofynion ffeilio ar gyfer cwmnïau 'Cymreig' a chyrff PAC?
Mae gofynion ffeilio Tŷ'r Cwmnïau yn union yr un fath ag ar gyfer pob cwmni a PAC arall a gorfforwyd ym Mhrydain Fawr.

Cafodd y ffurflenni statudol a ddefnyddir fynychaf ar gyfer cwmnïau a chyrff PAC eu pennu'n ddwyieithog ac maen nhw ar gael naill ai gan Dŷ'r Cwmnïau neu drwy wefan Tŷ'r Cwmnïau yn www.companieshouse.gov.uk. Mae llyfrynnau canllaw a gwybodaeth berthnasol arall am ofynion Tŷ'r Cwmnïau hefyd ar gael yn Gymraeg drwy'n gwefan neu'n uniongyrchol gan Dŷ'r Cwmnïau.

2. Oes modd corffori cwmnïau a chyrff PAC yn Gymraeg?
Oes, ar yr amod bod y dogfennau corffori perthnasol yn dweud bod eu swyddfa gofrestredig i'w lleoli yng Nghymru (o'i gwrthgyferbynnu â 'Chymru a Lloegr'). Mae'n rhaid i'r dogfennau corffori fod yn benodol yn hyn o beth; ni allwch ddweud y bydd y swyddfa gofrestredig 'yng Nghymru a Lloegr' os ydych am ffeilio dogfennau yn Gymraeg. Os ydych am eu defnyddio, mae'r ffurflenni statudol ar gyfer corffori ar gael yn ddwyieithog naill ai drwy'n gwefan neu drwy'r post oddi wrth Dŷ'r Cwmnïau.

Os ydych yn corffori cwmni Cymreig, gellir cyflwyno memorandwm ac erthyglau cymdeithasiad yn Gymraeg i Dŷ'r Cwmnïau. Does dim eisiau cyfieithu'r dogfennau hyn i'r Saesneg gan y bydd Tŷ'r Cwmnïau yn sicrhau cyfieithiad ar gyfer cofnod cyhoeddus y cwmni. Bydd Tŷ'r Cwmnïau hefyd yn rhoi tystysgrif gorffori yn Gymraeg os bydd angen un.

Am ragor o wybodaeth ynghylch sut i gorffori cwmni, gweler ein llyfryn 'Ffurfio Cwmnïau'. Am ragor o wybodaeth ynghylch sut i gorffori PAC, gweler ein llyfryn 'Partneriaethau Atebolrwydd Cyfyngedig: Ffurfiant ac Enwau'.

3. A gaiff cwmni neu PAC sy'n bod yn barod newid lleoliad y swyddfa gofrestredig i 'Cymru'?
Caiff. Os yw cwmni sy'n bod yn barod wedi dweud bod ei swyddfa gofrestredig 'yng Nghymru a Lloegr', gall fabwysiadu penderfyniad arbennig i newid ei femorandwm i ddweud bod y swyddfa gofrestredig i'w lleoli yng Nghymru. Am wybodaeth ynghylch penderfyniadau, gweler ein dau llyfryn 'Penderfyniadau'. (Deddf Cwmnïau 1985 a Deddf Cwmnïau 2006)

Rhaid i PAC lenwi Ffurflen LLP287a.

Wedyn, gellir ffeilio dogfennau yn Gymraeg.

Pennod 2
Cyfieithiadau a Gwybodaeth Ddwyieithog

• Memorandwm ac erthyglau cymdeithasiad cwmnïau
• Cyfrifon blynyddol*
• Adroddiadau blynyddol* (*nid cwmnïau cyhoeddus)
• Adroddiadau archwilwyr ariannol*
• Ffurflenni statudol a gafodd eu pennu'n ddwyieithog

Gellir ffeilio cyfieithiad Cymraeg o ddogfennau a ffeilir yn Saesneg gan gwmnïau Cymraeg ble bydd y memorandwm ac erthyglau yn nodi eu bod i’w lleoli yng Nghymru.

2. Pwy gaiff 'ardystio' cyfieithiad i'r Saesneg?
Os gwneir y cyfieithiad yn y Deyrnas Unedig, bydd dogfen wedi ei hardystio os caiff ei llofnodi gan rywun sydd â'r cymhwyster i gyfieithu dogfen o'r Gymraeg i'r Saesneg a bod hwnnw/honno naill ai:

• yn notari cyhoeddus; neu
• yn gyfreithiwr; neu
• yn gyfreithiwr yng Ngoruchel Lys y Farnweiniaeth ar gyfer Cymru a Lloegr; neu
• yn gyfreithiwr yng Ngoruchel Lys y Farnweiniaeth ar gyfer Gogledd Iwerddon; neu
• yn berson a ardystiwyd gan un o'r uchod ac y gwyddys ei f/bod â'r cymhwyster i gyfieithu dogfen i'r Saesneg.

• notari cyhoeddus; neu
• berson a awdurdodwyd i weinyddu llwon yn y man lle gwnaed y cyfieithiad; neu
• unrhyw un o'r swyddogion Prydeinig a nodir yn adran 6 o Ddeddf Comisiynwyr Llwon 1889; neu
• berson a ardystiwyd gan un o'r uchod ac y gwyddys ei f/bod â'r cymhwyster i gyfieithu dogfen i'r Saesneg.

3. Pa ddogfennau statudol sydd ar gael yn ddwyieithog?
Mae'r ffurflenni a restrir ar dudalennau 8 a 9 a ddefnyddir yn aml ar gael ar ddiwyg dwyieithog a gellir eu harchebu'n uniongyrchol oddi wrth Dŷ'r Cwmnïau neu, lle nodir felly, eu llenwi a'u dadlwytho o wefan Tŷ'r Cwmnïau yn www.companieshouse.gov.uk.

Bydd Tŷ'r Cwmnïau yn anfon ffurflen flynyddol (Ffurflen 363s) i gyfeiriad swyddfa gofrestredig pob cwmni bob blwyddyn tua phythefnos cyn ei bod yn ddyledus i'w chwblhau. Bydd hon yn dangos, wedi ei hargraffu ymlaen llaw, yr wybodaeth am y cwmni a gynhwysir yn barod ar y cofnod cyhoeddus a dyma'r ffurflen y bydd y mwyafrif o gwmnïau yn ei defnyddio i gyfleu eu manylion blynyddol. Y ffurflen flynyddol  'ôl-a-blaen' yw'r enw a roir arni. Gall cwmnïau Cymreig ddewis derbyn ffurflen flynyddol ddwyieithog drwy alw 029 2038 0065.

Nodyn: Nid anfonir ffurflen flynyddol ôl-a-blaen at bartneriaethau atebolrwydd cyfyngedig. Fodd bynnag, fe anfonir atynt ffurflen flynyddol wag (Ffurflen LLP363).

Pennod 3
Gwybodaeth Pellach

1. Sut ydw i'n anfon gwybodaeth at Dŷ'r Cwmnïau?

Gallwch gyflwyno dogfennau drwy'r post, â llaw (yn bersonol neu drwy negesydd) neu drwy Wasanaeth Cyflwyno Dogfennau.

Os anfonwch ddogfennau drwy'r post, dylech eu cyfeirio at:

Archwilwyr Dogfennau Cymreig
Tŷ'r Cwmnïau
Ffordd y Goron
Caerdydd
CF14 3UZ

DX33050 Caerdydd

Gallwch gyflwyno dogfennau â llaw i Dŷ'r Cwmnïau, Caerdydd (yn bersonol neu drwy negesydd) unrhyw adeg, gan gynnwys y tu allan i oriau swyddfa, dros wyliau'r banc a thros y penwythnos.

Os hoffech i gydnabyddiaeth derbyn gael ei hanfon atoch, byddwch cystal â gofyn am hynny mewn llythyr esboniadol a chyflenwi amlen ac arni stamp a'ch cyfeiriad eich hun. Byddwn yn atodi label côd bar wrth y llythyr i gyfleu'r 'dyddiad derbyn' ac yn ei ddychwelyd ichi.

2. Beth am ohebiaeth a galwadau teleffon?
Mae croeso ichi ysgrifennu at Dŷ'r Cwmnïau yn Gymraeg ac, os bydd angen inni ysgrifennu'n ôl, bydd ein hateb yn Gymraeg. Cewch hefyd siarad â Thŷ'r Cwmnïau yn Gymraeg ar y llinellau cymorth canlynol:

Ymholiadau cyffredinol a phroblemau gyda dogfennau gorddyledus - 029 2038 0065

Llenwi a ffeilio ffurflenni statudol - 029 2038 0464

• companies whose memorandum and articles of association say that the registered office of the company is to be in Wales (as opposed to in England and Wales); and
• limited liability partnerships (LLPs) whose incorporation document says that the registered office of the limited liability partnership is to be in Wales (as opposed to England and Wales).

Companies and LLPs that word their incorporation documents in this way may choose to conduct their business with Companies House in Welsh. For convenience, in this booklet we refer to these companies and LLPs as 'Welsh'.

This booklet also lists the statutory forms that are available bilingually.

If you have any questions, please contact the Welsh Policy & Service Adviser on 029 2038 0065.

Chapter 1

Welsh Companies and LLPs
1. What are the filing requirements for 'Welsh' Companies and LLPs?
Companies House filing requirements are exactly the same as for all other companies and LLPs incorporated in Great Britain.

The most commonly used statutory forms for companies and LLPs have been prescribed bilingually and are available either from Companies House or from the Companies House web site at www.companieshouse.gov.uk. Welsh language guidance booklets and other relevant information on Companies House requirements are also available on our web site or direct from Companies House.

Yes. If an existing company has stated that its registered office is in 'England and Wales', it can pass a special resolution to alter its memorandum to say that the registered office is to be situated in Wales. For information about resolutions, see our two 'Resolutions', booklets (Companies Act 1985 and Companies Act 2006)

Please note, Companies Act 1985 Resolution booklet provides general information which could still be relevant to your company. 

An LLP must complete Form LLP287a.

Documents may then be filed in Welsh.

Chapter 2
Translations and Bilingual Information

1. What documents can be delivered to Companies House without a certified English translation?
The following documents may be delivered to Companies House by 'Welsh' companies or LLPs in Welsh without a certified translation into English:

• Company memoranda and articles of association
• Annual accounts *
• Annual reports *             (*not public companies)
• Auditors reports *
• Prescribed bilingual statutory forms

A Welsh translation of documents filed in English may be filed by Welsh companies where the memorandum and articles state they are to be situated in Wales.

• a notary public; or
• a solicitor; or
• a solicitor of the Supreme Court Judicature of England and Wales; or
• a solicitor of the Supreme Court of Judicature of Northern Ireland; or
• a person certified by one of the above and is known to him to be competent to translate a document into English.

• a notary public; or
• a person authorised in the place where the translation was made to administer an oath; or
• any of the British officials mentioned in section 6 of the Commissioners for Oaths Act 1889; or
• a person certified by one of the above and is known to him to be competent to translate a document into English.

3. What statutory documents are available bilingually?
The commonly used forms listed opposite are available in bilingual form and may be ordered direct from Companies House or, where indicated, completed and downloaded from the Companies House web site at www.companieshouse.gov.uk.

Companies House sends an annual return (Form 363s) to the registered office address of every company each year about two weeks before it is due to be completed. This is pre-printed with company information already held on the public record and most companies use this form to make their annual return. This form is known as the 'shuttle' annual return. Welsh companies may choose to receive a bilingual annual return by calling 029 2038 0065.

Note: Limited liability partnerships are not sent a 'shuttle' return. However, a blank annual return (From LLP363) will be sent.

Chapter 3

Further Information
1. How do I send information to Companies House?

You may deliver documents by post, by hand (personally or by courier) or bythe Document Exchange service.

If you send documents by post, you should address them to:

The Welsh Document Examiners
Companies House
Crown Way
Cardiff
CF14 3UZ

DX33050 Cardiff

You can deliver documents by hand (personally or by courier) to Companies House, Cardiff at any time, including outside office hours, bank holidays and weekends.

If you would like to be sent an acknowledgement of receipt, please request it in a covering letter and supply a stamped addressed envelope. We will attach a 'date of receipt' barcode label to the letter and return it.

2. What about correspondence and telephone calls?
You are welcome to write to Companies House in Welsh and, if we need to write back, our response will be in Welsh. You can also talk to Companies House in Welsh on the following helplines:

General enquiries and problems about overdue documents - 029 2038 0065

Completing and filing statutory forms - 029 2038 0464